Türkiye’nin yerel yönetim yapısındaki en prestijli statü olan "Büyükşehir" unvanının tarihsel gelişimi ve bu unvana sahip illerin listesi netleşti. Peki, Diyarbakır ne zaman Büyükşehir oldu?
İşte 1984'ten günümüze Türkiye’nin büyükşehirleşme serüveni…
TÜRKİYE’NİN YEREL GÜÇLERİ: 30 ŞEHRİN BÜYÜKŞEHİR OLMA SERÜVENİ
Türkiye'de belediyecilik tarihinde yeni bir devir açan "Büyükşehir" statüsü, 1984 yılından bu yana nüfus ve gelişmişlik kriterlerine göre illere verilmeye devam ediyor. Bugün itibariyle Türkiye nüfusunun büyük bir kısmına hizmet veren 30 büyükşehir belediyesi, yerel yönetimin lokomotifi görevini üstleniyor.
TEMEL KRİTER: 750 BİN NÜFUS EŞİĞİ
Bir ilin büyükşehir belediyesi statüsü kazanabilmesi sadece coğrafi büyüklüğe değil, demografik bir güce dayanıyor. Mevcut yasal düzenlemelere göre, toplam nüfusu 750.000 kişiyi aşan iller, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden çıkan kanunla bu statüye kavuşabiliyor.
ÜÇ BÜYÜKLERLE BAŞLAYAN İLK DALGA: 1984
Büyükşehir statüsünün ilk adımı 1984 yılında atıldı. Türkiye'nin lokomotif şehirleri olan İstanbul, Ankara ve İzmir, bu unvanı alan ilk iller olarak tarihe geçti.
1980'li yılların devamında bu listeye Adana, Bursa, Gaziantep ve Konya gibi sanayi devleri de eklendi.
90'LI YILLARIN ATILIMI VE 2012 DÖNÜŞÜMÜ: 1993’TE DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR OLDU
1993 yılı, yerel yönetimlerde tam bir "büyükşehir patlaması"na sahne oldu. Diyarbakır'dan Antalya'ya, Erzurum'dan Kocaeli'ye kadar 7 il aynı yıl içinde bu statüyü kazandı. En büyük genişleme ise 2012 yılında yaşandı.
Yapılan yasal düzenlemeyle Şanlıurfa, Hatay, Mardin ve Trabzon'un da aralarında bulunduğu 13 il birden büyükşehir oldu. Listenin son üyesi ise 2013 yılında bu unvanı alan Ordu oldu.
BÜYÜKŞEHİRLERİN TARİHSEL KRONOLOJİSİ
1984: İstanbul, Ankara, İzmir
1986-1988: Adana, Bursa, Gaziantep, Konya, Kayseri
1993: Antalya, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Kocaeli, Mersin, Samsun
2000: Sakarya
2012-2013: Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, Manisa, Mardin, Muğla, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon, Van ve Ordu.
