Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren’nin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtlaması istemiyle Meclis’e verdiği soru önergesi şöyle:
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Diyarbakır’da 2021 yılında 128 bin 843 olan trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtı sayısı, Ağustos 2026 itibarıyla 199 bin 439’a ulaşmıştır. Yaklaşık beş yıllık dönemde araç sayısı yüzde 54,8 oranında artarken, araç muayene hizmetlerinin mevcut kapasitesinin bu artışa ne ölçüde karşılık verebildiği önemli bir sorun olarak gündeme gelmektedir.
Diyarbakır’da TÜVTÜRK araç muayene istasyonlarında yaşanan yoğunluk, randevu alınmasında karşılaşılan güçlükler, saatler süren bekleyişler ve sistemsel aksaklıklar yurttaşların tepkisine neden olmaktadır. Basına yansıyan şikâyetlere göre araç sahipleri, önceden randevu almalarına rağmen işlemlerini zamanında tamamlayamamakta, uzun süre araçlarıyla birlikte beklemek zorunda kalmaktadır. Bekleme alanlarının yetersizliği, temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik fiziki koşulların sınırlılığı ve olumsuz hava koşullarına karşı gerekli düzenlemelerin bulunmaması da yaşanan mağduriyetleri artırmaktadır.
Diyarbakır’ın geniş coğrafi yapısı ve kırsal ilçeleri dikkate alındığında araç muayene hizmetlerine erişim ayrıca önem taşımaktadır. İlçelerde yaşayan yurttaşların muayene işlemleri için uzun mesafeler katetmek zorunda kalması, ulaşım giderleri, yakıt masrafları ve iş gücü kaybı gibi ek yükler oluşturmaktadır. Özellikle tarımsal üretimde kullanılan araçlar ile ticari taşımacılık yapan yurttaşların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak gezici istasyonların hizmet sıklığının ve il genelindeki dağılımının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 30 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre, 15 Ağustos 2027 tarihinde başlayacak yeni araç muayene hizmetleri döneminde Türkiye genelindeki sabit istasyon sayısının 219’dan 249’a, gezici istasyon sayısının ise 102’den 103’e çıkarılması planlanmaktadır. Bakanlık tarafından 21 Ağustos 2026 tarihinde yapılan açıklamada da yeni sistem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı öngörüldüğü belirtilmiştir. Bununla birlikte yeni istasyonların illere göre dağılımı, yatırım öncelikleri ve Diyarbakır’a ayrılacak kapasite kamuoyuna açıklanmamıştır.
Bu bağlamda:
- Diyarbakır’da hâlihazırda faaliyet gösteren sabit ve gezici araç muayene istasyonlarının sayısı kaçtır? Bu istasyonların konumları, muayene hattı sayıları, günlük ve yıllık hizmet kapasiteleri nelerdir?
- Diyarbakır’da 2021-2026 yılları arasında yıllar itibarıyla kaç araç muayenesi gerçekleştirilmiştir? Aynı dönemde araç sayısındaki artışa karşılık istasyon kapasitesi, muayene hattı ve personel sayısında hangi değişiklikler yapılmıştır?
- Diyarbakır’daki araç muayene istasyonlarında randevu almak için beklenen ortalama süre ile randevu saatinden muayene işleminin tamamlanmasına kadar geçen ortalama süre ne kadardır? Bu süreler Bakanlığınız tarafından düzenli olarak takip edilmekte midir?
- Son üç yılda Diyarbakır’daki araç muayene hizmetlerine ilişkin Bakanlığınıza ve ilgili kurumlara kaç şikâyet ulaşmıştır? Şikâyetlerin konularına göre dağılımı nedir? Bu şikâyetler üzerine kaç denetim gerçekleştirilmiş, hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
- Diyarbakır’da ikinci bir sabit araç muayene istasyonu kurulmasına yönelik herhangi bir ihtiyaç analizi, fizibilite veya yer tespiti çalışması yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir?
- 2027-2047 dönemini kapsayan yeni araç muayene hizmetleri yatırım programında Diyarbakır için kaç sabit ve gezici istasyon ile kaç muayene hattı öngörülmektedir? Türkiye genelinde gerçekleştirilmesi planlanan yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırımın ne kadarı Diyarbakır’a ayrılmıştır? Kentte ikinci bir sabit istasyon kurulması planlanıyorsa öngörülen yer ve hizmete açılış tarihi nedir?
- Diyarbakır’ın ilçelerinde gezici araç muayene hizmetleri hangi sıklıkla sunulmaktadır? İlçeler bazında yıllık hizmet günü ve gerçekleştirilen muayene sayısı kaçtır? Özellikle kırsal ilçelerde gezici istasyon sayısının ve hizmet sıklığının artırılmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
- Yeni imtiyaz döneminin başlayacağı 15 Ağustos 2027 tarihine kadar Diyarbakır’daki mevcut yoğunluğun azaltılması amacıyla ilave muayene hattı, personel, çalışma saati veya gezici istasyon kapasitesi sağlanmasına yönelik hangi tedbirler alınacaktır?
- Araç sahiplerinin randevu saatlerine uygun biçimde hizmet alabilmesi, tekrar muayenelerinde bekleme sürelerinin azaltılması, sistemsel aksaklıkların giderilmesi ve bekleme alanlarının fiziki koşullarının iyileştirilmesi amacıyla mevcut işletmeciye yönelik hangi düzenleme ve denetimlerin yapılması planlanmaktadır?"
