Tarihi yapıları ve manevi mekanlarıyla inanç turizminin de önemli duraklarından biri olan Diyarbakır’da birçok şahsiyete ait türbe bulunmaktadır. Bunlardan biri de merkez Sur ilçesinde merkez bankasının arkasında bulunan ve halk arasında Bavê Kal Türbesi olarak da bilinen Seyyid Eş Şeyh Hüseyin Haşimi El-Hüseyin türbesidir.
MANEVİYATIN ADRESİ: BAVÊ KAL TÜRBESİ
Bavê Kal Türbesi, günümüzde halkın ziyaret ettiği önemli bir manevî merkezdir. Ziyaretçiler burada dua etmekte, adak adamakta ve manevî huzur aramaktadır. Özellikle çocuk sahibi olamayan ve çeşitli hastalıklara şifa arayanlara kadar birçok ziyaretçini umut ederek ziyaret ettiği türbede bazı günler yoğunluk oluşmaktadır.
BAVÊ KAL KİMDİR?
Diyarbakır’da Bavê Kal olarak bilinen ve asıl adı Es Seyyid Eş Şeyh Hüseyin Haşimi El-Hüseyin olan bu önemli şahsiyet, Peygamberin torunu Hz. Hüseyin’in soyundan gelen seyyid bir mutasavvıf ve mürşid olarak kabul edilmektedir. Hüseyin Haşimi, Hicri 637 yılında Kerbela’da doğmuş, yüksek İslami eğitimini tamamladıktan sonra Amid’e (Diyarbekir) yerleşmiştir. Geniş ilim ve takva sahibi olan Haşimi, Kadirî ve Rıfaî tarikatlarında halifelik yapmış, halk arasında kerametleriyle tanınmıştır. Haşimi, halk arasında bu kerametleriyle de büyük bir şöhrete ulaşmıştır.
NEDEN BAVÊ KAL?
“Bavê Kal” ifadesi Kürtçe ve Farsça kökenlidir. “Bav” baba, “Kal” ise saç ve sakalı ağarmış, yaşlı kişi anlamına gelir. Sakalının beyazlamasıyla ilgili kerametli bir olayın ardından yöre halkı kendisine “Beyaz Baba” anlamına gelen Bavê Kal lakabını vermiştir. Tasavvuf geleneğinde bu unvan “mürşid, pir, şeyh” manasında da kullanılmaktadır.
TARİHİ VE KÜLTÜREL ÖNEMİ
Diyarbakır Salnamelerinde ve eski kaynaklarda da adı geçen Bave Kal türbe, halk arasında önemli bir manevi merkez olarak kabul ediliyor. 1898 tarihli Salnâme-i Diyarbekir’de, türbenin Hindi Baba civarında olduğu belirtilmiştir. Türbe, Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından koruma altına alınmıştır ve Vakıflar Genel Müdürlüğü envanterinde Türkiye Kültür Mirasları arasında yer almaktadır.
