LGS’ye giren yaklaşık 1 milyon, YKS’ye giren ise yaklaşık 2,5 milyon olmak üzere toplam 3,5 milyon genci ilgilendiren tercih döneminde, veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. Bu kapsamda Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci, veli ve mezunların erişimine açıldı.
İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılan DABİS sayesinde kullanıcılar, mesleki alanlar ve üniversite bölümleri hakkında kapsamlı bilgiye ulaşabilecek. Sistem, eğitim tercihlerini yalnızca okul ve bölüm seçenekleri üzerinden değil, mezuniyet sonrası iş gücü piyasası verilerini de dikkate alarak değerlendirme imkânı sunuyor.
Mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarından mezun olanların eğitimden çalışma hayatına geçiş süreçlerini farklı yönleriyle ortaya koyan DABİS, kapsamlı bir kariyer bilgi sistemi olarak hizmet veriyor. Uygulama üzerinden kullanıcılar; iş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan işyeri sayısı, istihdam oranı, girişimcilik oranı, girişim yaşam süresi, akademide çalışma oranı ve sektör bazlı dağılım gibi göstergelere doğrudan erişebiliyor.
Sistemde mesleki alan tercih edecekler için 14, üniversite bölümü tercih edecekler için ise 15 farklı iş gücü piyasası göstergesi yer alıyor. Böylece öğrencilerin tercihlerini, eğitim sonrası kariyer olanaklarını da dikkate alarak daha bilinçli şekilde yapmaları amaçlanıyor.
DABİS İLE MESLEK VE BÖLÜMLER KARŞILAŞTIRILABİLİYOR
DABİS, kullanıcıların farklı mesleki alanları, üniversiteleri ve bölümleri karşılaştırmasına olanak tanıyor. Böylece tercih edilmesi düşünülen alanların istihdam, ücret, iş bulma süresi, kariyerde ilerleme ve girişimcilik göstergeleri tek platform üzerinden incelenebiliyor.
VERİLER RESMÎ KURUMLARIN KAYITLARINA DAYANIYOR
Sistemde yer alan göstergeler; Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerinin anonimleştirilerek analiz edilmesiyle oluşturuldu. 2010-2024 dönemini kapsayan eğitim ve istihdam verileri, belirli metodolojik kurallar çerçevesinde bir araya getirilerek iş gücü piyasası göstergelerine dönüştürüldü.
İŞ BULMA SÜRESİ VE İSTİHDAM ORANLARI GÖRÜLEBİLİYOR
DABİS, meslek lisesi ile ön lisans ve lisans mezunlarının yalnızca işe yerleşme durumunu değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını da ortaya koyuyor. Sistem üzerinden mezunların güncel istihdam oranları, eğitim aldıkları ilde çalışma durumları ve mezuniyet sonrası ilk işe yerleşme süreleri görülebiliyor.
İlk iş bulma süresi; mezuniyetten önceki altı ay içinde işe başlayanlar, mezuniyet sonrası ilk altı ayda, altı ila on iki ay arasında ve bir yıldan uzun sürede iş bulanlar şeklinde ayrı ayrı sunuluyor. Böylece öğrenciler tercih etmeyi düşündükleri bölüm veya meslek alanının mezunlarının iş gücü piyasasına geçiş sürecini karşılaştırabiliyor.
KARİYER VE GİRİŞİMCİLİK VERİLERİ DE YER ALIYOR
Üniversite mezunlarına ilişkin göstergeler bölüm ve üniversite bazında hesaplanıyor. Mezunların girişimcilik oranı, kariyerleri boyunca çalıştıkları iş yeri sayısı, işte kalış süreleri, iş değiştirme süreçleri, faaliyet gösterdikleri sektörler ve işletme büyüklükleri de sistem üzerinden görüntülenebiliyor.
TERCİH DEĞİL, VERİ TEMELLİ REHBERLİK SUNUYOR
DABİS, öğrenciler adına tercih yapan bir sistem değil; geçmiş dönem mezunlarının toplulaştırılmış verilerinden hareketle iş gücü piyasasına ilişkin genel bir görünüm sunuyor. Sistemde yer alan göstergeler tek başına iş veya ücret garantisi anlamına gelmiyor. Amaç, gençlerin eğitim tercihlerini istihdam verileriyle birlikte değerlendirerek daha bilinçli karar vermelerine katkı sağlamak.
TERCİH SÜRECİNE VERİ DESTEĞİ
DABİS, öğrencilerin yalnızca hangi bölümü tercih edebileceklerini değil, mezuniyet sonrasında kendilerini nasıl bir çalışma hayatının beklediğini de görmelerini sağlıyor. Kullanıcılar; iş bulma süresi, ücret, çalışma devamlılığı, girişimcilik ve sektör dağılımı gibi verileri karşılaştırarak daha bilinçli tercihler yapabiliyor.
Dijital hizmetlerin yanı sıra İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan İş ve Meslek Danışmanları da tercih döneminde öğrenci ve velilere yüz yüze kariyer danışmanlığı sunmayı sürdürüyor.
2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda kullanılan DABİS, Temmuz 2025'te İŞKUR'a devredildi. Sistem, İŞKUR Mobil uygulamasına entegre edilmesiyle birlikte artık yalnızca danışmanlar ve rehber öğretmenler tarafından değil, öğrenci, veli ve mezunlar tarafından da doğrudan kullanılabiliyor.
SİSTEME NASIL ERİŞİLİR?
DABİS'e erişmek isteyen kullanıcıların İŞKUR Mobil uygulamasını iOS veya Android cihazlarına indirerek profil oluşturmaları gerekiyor. Ardından uygulamadaki Danışman Bilgi Sistemi bölümünden ortaöğretim veya yükseköğretim sekmeleri seçilerek meslek ve bölüm verilerine ulaşılabiliyor.
