Sayıştay Başkanlığının Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik 2025 yılı denetim raporunda, belediyede uygulanan eşbaşkanlık sistemi hukuki açıdan değerlendirilirken, kadınların siyasetteki temsiline ilişkin görüşlere de yer verildi. Belediyenin rapora sunduğu yanıtta ise eşbaşkanlık uygulamasının kadınların yerel yönetimlerde daha güçlü temsil edilmesini sağlamak ve demokratik katılımı artırmak amacı taşıdığı vurgulandı.
Raporun “Diğer Bulgular” bölümünde yer alan “Yasal Dayanaktan Yoksun Eş Başkanlık Uygulaması Bulunması” başlıklı değerlendirmede, belediyenin internet sitesi, sosyal medya hesapları ile duyuru ve reklam panolarında kullanılan eşbaşkanlık unvanları incelendi.
EŞBAŞKANLIK UNVANINA YASAL DAYANAK İTİRAZI
MA’nın haberine göre, raporda Anayasa ve seçim mevzuatına atıf yapılarak, seçimle kazanılan unvanın belediye başkanlığı olduğu, belediyelerde eşbaşkanlık uygulamasına ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı ifade edildi. Siyasi partilerde eş genel başkanlığa olanak tanıyan düzenlemelerin belediyeleri kapsamadığı belirtildi.
Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinin eşbaşkanlık yönetmeliklerine ilişkin iptal kararlarına da yer verilen raporda, uygulamanın idari hiyerarşiyi ve idarenin bütünlüğü ilkesini zedeleyeceği savunuldu.
Raporda ayrıca eşbaşkanlığın kadınların siyasi temsiline etkisi değerlendirilerek, kadınların liderlikte güçlendirilmesinin önündeki engelin uygulamanın kendisi olduğu ileri sürüldü. Belediyenin temsil eşitliğine yönelik açıklamasına karşılık, seçilmiş kadın belediye başkanının unvanının bir erkek meclis üyesi tarafından da kullanılmasının bu amaçla çeliştiği görüşü dile getirildi.
DİYARBAKIR BÜYÜKŞEHİR’DEN YANIT
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, rapora verdiği yanıtta eşbaşkanlık uygulamasının kadınların yerel yönetimlerde temsilini güçlendirmeyi, dezavantajlı kesimlerin yönetime katılımını ve demokratik mekanizmaları geliştirmeyi hedeflediğini belirtti.
Uygulamanın yerel seçim sürecinde kamuoyu tarafından bilindiğine dikkat çekilen yanıtta, seçmen iradesinin de bu anlayış doğrultusunda şekillendiği ifade edildi. Eşbaşkanlık sisteminin toplumsal cinsiyet eşitliği ve katılımcı demokrasi anlayışının bir yansıması olduğu vurgulandı.
Belediye ayrıca, resmi iş ve işlemlerde 5393 sayılı Belediye Kanunu ve ilgili mevzuata uygun hareket edildiğini, belediye başkanlığına ilişkin yetki ve sorumlulukların yasal çerçevede kullanılmaya devam edildiğini kaydetti.
