Kocaköy merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta olan Ambar Irmağı (Buzul Vadisi), yaklaşık 1 milyon yıl önce oluşumunun tamamlandığı değerlendiriliyor. Vadinin, Tetis Denizi tabanının yükselmesinden ötürü burada doğu-batı uzanımlı iç göllerin oluştuğu, Ambar Vadisi'nin açılması da, Hani ilçesi civarında meydana gelen iç göllerden birinin taşması neticesinde oluştuğu ön görülüyor.
BİNLERCE YILLIK YERLEŞİM İZLERİ
Vadinin bulunduğu bölgede, geçtiğimiz yıllarda Gre Fılla mevkiinde arkeolojik kazı yapılıp 12 bin 500 yıllık yerleşim yerleri tespit edilmişti. Doğal yapısı ve jeolojik geçmişiyle dikkat çeken vadi, aynı zamanda binlerce yıllık yerleşim izlerine ev sahipliği yapan önemli bir kültürel alan olarak öne çıkıyor.
JEOLOJİK OLUŞUM SÜRECİ DİKKAT ÇEKİYOR
Antropolog Naci Akdemir, Ambar Irmağı'nın ilçenin en önemli akarsuyu olduğunu söyledi. Yörenin veya bölgedeki bütün akarsuyu boylarında olduğu gibi Ambar Vadisi'nin boylarının da kültür varlıklarıyla dolu bir yer olduğuna dikkat çeken Akdemir, vadide tarihi ören yeri bulunmayan hemen hemen bir metre arazi bulunmadığını söyledi.
"KAZILIRSA 10 BİN SENELİK KÜLTÜR VARLIKLARI ÇIKAR"
Akdemir, vadinin 300 metre ilerisinde Ambar köyündeki iki höyükten birinde kurtarma kazıları yapıldığını, orada 12 bin 500 yıllık meskenlerin bulunduğunu hatırlatarak, "Ancak üst katmanları buzul oyuntuları olan bu vadide birçok da doğal mağara bulunmaktadır. Bu doğal mağaraların en az 4-5 tanesinin önünde kültür toprağı veya arkeolojik toprağı dediğimiz kalıntıları vardır. Şayet bunlar kazılırsa 10 bin senelik kültür varlıklarının olacağına kati gözüyle bakıyorum. Ambar Höyüğünden Gre Fıla kazıldı, 12 bin 500 senelik meskenler bulundu" dedi.
Vadinin Tetis Denizi tabanının yükselmesinden ötürü burada doğu-batı uzanımlı iç göller oluştuğunu aktaran Akdemir, "Bu Ambar Vadisi'nin açılması da, Hani ilçesi civarında meydana gelen iç göllerden birinin taşması neticesinde oluştuğuna inanıyoruz. Vaktiyle Ambar Vadisi'nin şu an ki suları Kocaköy ve Yazıköy'ün kuzeyinden şimdiki Arkbaşı'ya doğru aktığını düşünüyoruz. Bilahare zamanla burayı aşmıştır. Buzul çağından sonra vadi derinleşmiştir. Bu da, son 1 milyon sene içinde olmuş bir hadisedir diye düşünüyorum. Tabii ki buna isabetli kararı jeologlar verir" şeklinde konuştu.
