Mezopotamya toprakları yüzyıllardır birçok peygamberin ve medeniyetin izini taşır. Ancak Dicle Nehri ile Hz. Danyal (a.s.) arasındaki bağ, halk inanışlarında bambaşka bir yere sahiptir.
"Rızık peygamberi" olarak da bilinen Hz. Danyal'ın hikayesi, darlık zamanlarında Allah’a sığınmanın ve nehirlerin ötesindeki ilahi planın bir simgesidir.
KITLIKTAN BOLLUĞA: DİCLE’NİN SULARINDAKİ MUCİZE
Efsaneye göre, Hz. Danyal döneminde büyük bir kıtlık baş gösterir. Halk, perişan halde ne yapacağını bilemezken, Hz. Danyal’ın duasıyla birlikte Dicle ve Fırat nehirlerinin yatakları değişir, topraklar yeniden canlanır. Halkın inanışına göre, Hz. Danyal’a gelen ilahi vahiy, bir nehrin doğuşuna ve rotasına rehberlik eder. Vahiyde Peygamber'e; küçük bir derenin ağzına asasıyla bir çizgi çizmesi ve Basra Körfezi'ne doğru yürümesi buyurulur. Ancak bu yolculukta çok kritik bir şart vardır: "Yetimlerin evlerine, dulların ve vakıfların toprağına dokunma."
Dicle’nin bugün hayranlıkla izlediğimiz o dolambaçlı, girintili çıkıntılı yatağının sırrı bu adalette gizlidir. Hz. Danyal, hak sahiplerinin toprağına zarar vermemek için rotasını sürekli değiştirmiş; nehir de onun ayak izlerini takip ederek kıvrım kıvrım bir yola bürünmüştür.
ALLAH’A GİDEN YOL: TESLİMİYETİN TEMSİLİ
Hz. Danyal efsanesinde en dikkat çekici detaylardan biri, onun aslanlar arasındaki imtihanıdır. Babil Kralı Buhtunnasır tarafından aslanlarla dolu bir kuyuya atılan Danyal Peygamber’in, aslanlara zarar vermeden onlarla birlikte yaşaması, Allah’a giden yolun tam bir teslimiyetten geçtiğini kanıtlar.
Bu olay, Anadolu ve Mezopotamya kültüründe "nefsini terbiye etmek ve Yaradan’a güvenmek" olarak yorumlanır. Dicle’nin hırçın sularının Hz. Danyal’ın geçtiği yerlerde durulması da bu manevi gücün bir nişanesi sayılır.
TARSUS’TAN DİCLE’YE UZANAN MANEVİ MİRAS
Her ne kadar Hz. Danyal’ın kabri Tarsus’ta (Makam-ı Danyal Camii) bulunsa da, Dicle ve çevresindeki halk için o, suyun koruyucusu ve bolluğun müjdecisidir. Bölgedeki eski anlatılarda, Dicle’nin her yıl belli dönemlerde coşması, Hz. Danyal’ın dualarının hala bu topraklarda yankılanması şeklinde tasvir edilir.
