Diyarbakır mutfağının en nadide tatlarından biri olan ve halk dilinde Kara aş ya da kareş olarak bilinen Karaş Hoşafı, şehrin kültürel mirasını yaşatmaya devam ediyor. Özellikle düğün, bayram ve festival gibi özel günlerde sofralardan eksik olmayan bu lezzet, Diyarbakır’ın eşsiz gastronomi kültürünü simgeliyor.
Fotoğraflar: Zeliha Erdem Baran
DİYARBAKIR’IN GELENEKSEL LEZZETİ: KARAŞ HOŞAFI
Bugün Diyarbakır’ın unutulmuş ve unutulmaya yüz tutmuş lezzetlerinden biri olan Karaş Hoşafı, Tatlımsı ve hafif ekşi bir lezzeti ile özellikle yaz aylarında soğuk olarak tüketiliyor. Hem ferahlatıcı hem de besleyici olan Karaş Hoşafı, Diyarbakır’ın sıcak iklimine uyum sağlayarak, sofralara serinlik katıyor. Diyarbakır mutfağının en önemli lezzetlerinden biri olan Karaş Hoşafı, hem besleyici hem de ferahlatıcı bir içecek olarak yöre halkı tarafından severek tüketilmektedir.
DİYARBAKIR BAYRAMLARININ GELENEĞİYDİ...
Eskiden Diyarbakır’da bayram namazının ardından erkekler aile kabristanını ziyaret ederdi. Eve dönüldüğünde kahvaltı yapılmaz, doğrudan bayram yemeği yenirdi. Bu yemek genellikle sade yağlı Karacadağ pilavı, et eşkene, bayram çöreği ve yemeğe eşlik eden Karaş hoşafından oluşurdu. Bu gelenek günümüzde hâlâ kırsal kesimlerde sürdürülmektedir.
ADINA MANİ YAZILAN LEZZET…
Hoşafın ana malzemesi çekirdekli, iri kara üzüm ve eşbabiye ile hazırlanır. Adına maniler yazılan bu lezzet, unutulmaya yüz tutmuş olsa da hâlâ birçok sofrada yerini almaktadır.
İşte lezzete yazılan mani:
Zeko Hüsnüsüz olmaz,
Pilav Karaş’sız olmaz.
KARAŞ HOSAFI (KARA AŞ) KAREŞ TARİFİ
Malzemeler:
2 su bardağı iri kara üzüm (Diyarbakır kara üzümü)
1 su bardağı eşbabiye / zerdali - ekşi kayısı (kuru kayısı)
Yarım limonun suyu
5 su bardağı su
1 su bardağı pekmez, toz şeker veya nebat şekeri
1 yemek kaşığı nişasta
1 çay bardağı su (nişastayı açmak için)
3-4 adet karanfil (isteğe bağlı)
1 çay kaşığı tarçın (isteğe bağlı)
Yapılışı
Üzüm ve eşbabiyeyi (kuru kayısı) ayrı ayrı güzelce yıkayın. Üzümleri 2-3 saat suda bekletin, ardından suyunu süzün. Üzümlerin üzerine 5 su bardağı su ekleyin ve iyice yumuşayana kadar haşlayın. Şişen üzümleri erek süzgeçten geçirin ve posasını ayırın. Elde ettiğiniz üzüm suyu 5 bardaktan azsa su ekleyerek tamamlayın. Tadına bakarak pekmez, toz şeker veya nebat şekeri ekleyin. Köpüğü gidene kadar kaynatın. Yumuşayan eşbabiyeyi (ekşi kayısıyı) küp küp doğrayın ve üzüm suyuna ekleyin. 2-3 dakika birlikte kaynatın. 1 yemek kaşığı nişastayı 1 çay bardağı suda açın ve yavaşça ekleyin. 1-2 taşım kaynatın. Ocağı kapatmaya yakın yarım limon suyunu ilave edin. Üzerine çıkan köpüğü alın. İsteğe göre karanfil ve tarçın ekleyin. Serviste ceviz ilave edebilirsiniz. Sıcak ya da soğuk servis edilebilir.
