Diyarbakır başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu illerinde özellikle sonbahar ve kış aylarında, yöresel mimariyle inşa edilen toprak evlerde, geleneksel bir yöntem olan "loğ" kullanılarak damlar güçlendiriliyor. Loğ, taş silindirlerden yapılan bir yapı malzemesi olup, toprak damların gevşeyen toprağını bastırarak sıkılaştırmak amacıyla kullanılıyor.
YÜZBİNLERCE YILLIK GELENEK TEKNİĞİ
Loğ yöntemi, bölgenin iklim koşullarına uyum sağlamış önemli bir kültürel miras olarak dikkat çekiyor. Kış aylarında, toprak damların su geçirmezliği artırılarak, iç mekanların daha sıcak tutulması sağlanıyor. Bu yöntem, aynı zamanda bölgenin coğrafi özelliklerine ve yerel malzemelere uygun şekilde tasarlanmış bir yapı tekniği olma özelliği taşıyor.
BAZALT TAŞLI LOĞ’LAR…
Loğ yapımında genellikle Diyarbakır, Şanlıurfa ve Mardin illerinin kesişim noktasında yer alan, binlerce yıl önce sönmüş bir volkan olan Karacadağ’ın bazalt gibi dayanıklı taşları da kullanılıyor. Bazalt, bölgedeki doğal taşlar arasında bolca bulunan bir malzeme olup, suya ve aşırı hava koşullarına karşı oldukça dayanıklıdır.
KIŞ AYINDA LOĞ ÇEKİLİYOR
Toprak evlerde yaşayanlar, yağmurlu ya da karlı havalarda damlarını sıkıştırmak için günde 4-5 kez loğ çekiyor. Kış aylarında bu işlem, toprak damların çökme riskini engellemek için büyük önem taşıyor. Loğ, bazalt silindir taşlarıyla yapılan bir uygulama olup, toprak örtüsünü sıkıştırarak su geçirmezliği artırıyor. Yağışların ardından köy halkı, damların üstünü iyice samanlayıp loğ taşlarıyla toprağın yumuşamasını engellemeye çalışıyor. Eskiden, damlar toprak örtülü olduğu için bazalt silindir taşları her evde mutlaka kullanılırdı. Bu taşlar, sadece işlevsel değil, aynı zamanda şekillendirilerek adeta birer sanat eseri haline getirilirdi. Bu geleneksel yöntem, bölge halkının zorlu hava koşullarına karşı verdiği mücadelenin ve kültürel mirasın bir yansımasıdır.
MODERN YAPILARLA BİRLEŞEN GELENEKSEL YÖNTEM
Bugün bu geleneksel yapı tekniği, zamanla modern inşaat yöntemleriyle birleşse de, hala birçok evde tercih edilmeye devam ediyor. Hem estetik hem de işlevsel olarak büyük bir öneme sahip olan bu teknik, bölgenin kültürel mirasını yaşatmakla birlikte, doğal ısı yalıtımı sağlayarak enerji tasarrufu da sunuyor. Bu geleneksel yöntem, bölgedeki ev sahipleri için sadece bir yapı tekniği değil, aynı zamanda geçmişten günümüze taşınan önemli bir kültürel değeri temsil ediyor.
