Diyarbakır Coğrafyası-10
Diyarbakır Coğrafyası-10
Yağış miktarı kuzey
bölgelerde daha fazla
Güneydoğu Toroslar’ın güney yamaçlarında
bulunan ilçe merkezlerinde
yıllık sıcaklık ortalamaları güneyindeki
alanlarla fazla bir fark oluşturamamasına
rağmen yıllık yağış ortalamalarında belirgin
farklar gözlenmektedir. Diyarbakır
havzasından kuzeye gidildikçe yağış
miktarında artma meydana gelmiştir.
Güneydeki Diyarbakır’da 491,4 mm,
Batman’da 509,1mm, Siirt’te 726,6 mm,
olan yıllık toplam yağış miktarına karşılık
Güneydoğu Toroslar’ın güney eteklerindeki
Lice 1222,2 mm, Ergani 777
mm, Çermik 800 mm, Kulp 1118,2 mm,
Dicle 862 mm’dir. Güneydoğu Toroslar’ın
bilhassa güney yamaçlarının fazla
yağış alması, güneyden gelen nemli
hava kütlelerinin dağlara çarparak yükselmesi
sonucunda soğuyarak yağışa
dönüşmesi ile açıklanabilir. Bu durumda
bu yamaçlar çayır ve mera alanı olarak
kullanılmakta ve kıl keçisi ve göçer
hayvancılığı teşvik etmektedir.
Güneydoğu Toroslar’ın en önemli
özelliklerinden birisi de ikliminin kuzey
ve güneyindeki kurak sahalardan farklı
olmasıdır. Gerçekten, Doğu Anadolu
Bölgesi’nin diğer kesimlerine oranla
daha az karasal olan Yukarı Fırat Bölümü
ile Güneydoğu Anadolu iklimi arasında
bir geçiş sahasında yer alan Güneydoğu
Toroslar’ın iklimi, bir taraftan ana çizgileriyle
kuzeyinde ve güneyinde yer
alan bu iklimlerin özelliklerini taşırken,
diğer taraftan da kendine özgü iklim
şartlarıyla dikkat çekmektedir. Yörede
sıcaklık rejimi bakımından haziran-eylül
arasında 4 aylık bir yaz mevsimi ile kasım
ortalarından mart sonlarına kadar
süren yaklaşık 4,5 aylık bir kış mevsimi
ve bunlar arasında 1,5-2 aylık bir süreye
sahip İlkbahar ve Sonbahar mevsimlerinin
belirdiği dikkati çekmektedir. Yıllık
ortalama sıcaklığın 11-15 derece arasında
olduğu Güneydoğu Toroslar’da
Çermik 16.2, Lice 14.5, Kulp 15.4
derecedir. Aralık ortalarından mart ortalarına
kadar olan 3 aylık süre içerisinde
her gün don olma ihtimali vardır. Havzada
uzun süren yaz kuraklığı otların
erken sararmasına ve hayvancılıkla uğraşan
nüfusun otların daha yeşil olduğu
Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki yaylalara
doğru hareketine sebep olmuştur.
Nisan ve mayıs aylarında başlayan hareket
havaların soğumaya başladığı
ekim-kasım aylarında tekrar Diyarbakır
havzasına dönüşle noktalanmaktadır.
