Diyarbakır Coğrafyası-8
Diyarbakır Coğrafyası-8
Step alanlarının yetersizliği
Güneydoğu Toroslar üzerindeki kuru
orman alanları dışında havzanın doğal
bitki örtüsü steptir. Uzun süren yaz kuraklığı
nedeniyle, buradaki stepler İç
ve Doğu Anadolu’dakiler kadar zengin
değildir. Bu step sahalarda genellikle
koyun, orman ve fundalık alanlarda ise
kıl keçisi yetiştirilir.
Havzadaki plato düzlükleri, Güneydoğu
Toroslar’ın, ön kıvrımları nazariyle
bakılan, Dicle-Hani kasabaları arasındaki
Telbağdat; Hazro-Malabadi; vaktiyle
Batman çayının sonra terk ettiği Maymune
boğazıyla batı ve doğu olarak
ikiye ayrılan Raman; aynı adlı çayın
aşağı çığırına paralel seyreden Garzan
antiklinalleri veya sırtları ile kesintiye
uğrar. Dicle ırmağı bir süre, Ramandağ
ile Mardin eşiği arasındaki senklinalde
açtığı Kasrı Şahin boğazını; Garzan
çayı, Ramandağı-Garzan sırtları arasındaki
tabii oluğu takip eder. Bu tabii
yollar geçmişten günümüze kadar yaylacılık
faaliyetinin yürütülmesinde kullanılmaktadır.
Güneyden gelen hayvancılıkla
uğraşan yaylacı gruplar bu yolları
kullanarak Doğu Anadolu Bölgesi’nde
bulunan Erzurum-Kars yaylalarına giderler.
Diyarbakır havzasında hüküm
süren iklim, bazı araştırıcılara göre şiddetli
karasal Akdeniz iklimi, bazılarına
göre ise kontinental bir step iklimi olarak
tanımlanmaktadır. Bu iklimin en belirgin
özellikleri, şiddetli yaz sıcaklığı ve kuraklığı,
en düşük sıcaklık derecelerinin
ve yağışların kış mevsiminde toplanması,
belirgin karasallık ve ana çizgileriyle
Akdeniz tipi bir yağış rejimidir.
Ülkemizin yaz mevsiminde en çabuk
ve en çok ısınan bu yöresinde Temmuz
ayı ortalama sıcaklıkları 30 derece üzerindedir.
Siirt 30,4, Diyarbakır 31,0,
Batman 30,9 sıcaklıklar görülmektedir.
Türkiye’de en yüksek ısı değerleri de
bu sahada kaydedilmiştir.
Kış ve yaz sıcaklıkları arasında önemli
farklar bulunduğu için karasallık dereceleri
oldukça yüksek değerlere ulaşır
Diyarbakır % 48, Batman % 58, Siirt
% 57’dir. Karasallık derecesinin yüksekliğiyle
ilgili olarak, aynı zamanda
Türkiye'de buharlaşmanın en yüksek
değerlerine de bu havzada rastlanır.
Yıllık buharlaşma miktarı 1500 milimetreden
fazladır. Diyarbakır 1775 milimetre,
Batman 1464 milimetre, Siirt
1765 milimetre gibi.