Din-Mitoloji ilişkisinde Mitolojinin Din Üzerindeki Etkisi-26
Mevlitlerin Kısımlara Ayrılması
Mevlitlerde esas konu, Hz Peygamberin doğumuyla ilgili olaylar olmasına rağmen baska konulara da değinilmiştir. Bu konuları genel olarak yedi kısma ayırmak mümkündür: l- Nur-u Muhammedi, 2- Hz Peygamberin doğumu ve doğumuyla ilgili olaylar, 3- Hz Peygamberin hayatı, 4- Hz Peygamberin semaili ve ahlakı, 5- Hz Peygamberin getirdiği ilâhi mesaj, 6- Peygamber sevgisi ve 7- Medih. Son üç konuya Diyarbakır ve çevresinde yazılmıs olan mevlitlerde değinilmediği tespit edilmiştir.
Vesiletü’n-Necat ve Mevlidi’n-Nebi
Vesiletü’n-Necat, Süleyman Çelebi tarafından yazılmıştır. Süleyman Çelebi’nin hayatı hakkında ayrıntılı bir bilgiye ulasılamamıstır. Bursa’da doğmus olduğu bilinmekle beraber, doğum tarihi hakkında net bir bilgi yoktur. 1422’de vefat etmiş olan Süleyman Çelebi, Sultan Bayezid döneminde Divân-ı Hümayun imamı olarak vazife yapmış,
daha sonra da Ulu Câmi imamlığına getirtilmistir. Ulu Cami’deki imamlığı esnasında kaleme aldığı Vesîletü’n-Necât isimli bu eseri o kadar kabul görmüş ve meşhur olmustur ki mevlit dendiği zaman Vesîletü’n-Necât anlaşılır olmuştur. Diyarbakır’da okunan diğer bir mevlit olan Mevlidi’n-Nebi adlı mevlidin yazarı hakkında ayrıntılı bir bilgiye ulaşılamamıştır. Yazarı Molla Bateyî, 1417–1495 yılları arasında yaşamıstır. Mevlidi dısında şiirlerinin toplandığı bir divanının da mevcut olduğu söylenmektedir. Günümüzde Şırnak iline bağlı olan Beytüşşebap ilçesinin bir köyünde doğmustur. Aşiretine nispet edilerek kendisine Hasan el-Ertûşi denilmektedir. Fakat Hasan el-Ertûşi olarak fazla bilinmemekte, daha çok doğduğu köye nispet edilerek kendisine Molla-yı Bateyî denilmekte ve bu şekilde tanınmaktadır. Doğduğu köyde bulunan mezarı bugün ziyaret olarak kullanılmakta ve halk arasında büyük bir saygı görmektedir.
